Skanda yāgaḥ athavā dhūrta kalpaḥ of atharvaveda :
- Laxmi Narasimha Sadhana kendra
- Nov 6, 2025
- 7 min read
This description of the Skanda yaga from the dhūrta kalpa of atharva veda pariśiṣṭha is for educational purposes only. We have signalled towards the mantras and the kriyas to be used in the yaga procedure with:
The mention of relevant truncated verses from the Vedas to be used for officiating purposes of the kriyas and brief direction towards the kriya itself
One compulsorily needs to undergo atharvavediya upanayan to conduct this yaga. Or one must get dikshita from a atharvavediya bramhan and enter the yaga wherein he can be the yajaman and priest as the hota.
Dhūrta kalpa is that worship method of lord Skanda wherein the great God is invoked as dhūrta or the shrewd. This dhūrtasena is one of the Pradhan ganas of skanda too. This ceremony is dedicated to this fierce and cunning aspect of lord Skanda. Hence one must be very meticulous and careful in this yaga. Any mistakes do not get spared as the lord is in very fierce form.
If started performing once, then one must continue this yaga for minimum 13 years. This yaga has to be performed thrice a year, while observing a fast on the shashti tithi of the Shukla paksha in Ashadha, kartik and phalgun months of the Hindu calendar. A special granthi or kavach bandhan is done on the yajaman after the yaga, which is the blessing of lord dhūrta skanda. It has to be kept on the body till next dhūrta yaga.
One gets immense benefits of this yaga is conducted flawlessly. People see immediate positive results in terms of sudden growth in wealth, success, name, fame, health improvement, courage, bravado, getting progeny, removal of all sorts of negative afflictions, total destruction of enemies and longevity.
General procedure:
1. Preparation for the act.
2. 1 - 9. Mantras at the time of invocation.
2. 10 - 31. Mantras to enshrine the idol. 3. 2-3. Offering Abhishek, incense, flowers etc.
3. 4. Other things for dedication.
3. 5. Fire ignition for havan
4. Havi Mantras.
5. - 6. Other prayers and deeds.
7. 1-6. Mantras to tie the kavach.
7. 7-10. Visarjan and closing ceremony of the puja.
7. 11. Fruit of the skanda yaga.
II athāto dhūrta kalpaṁ vyakhyāsyāmaḥ ||
1. caturṣu caturṣu māseṣu phālguṇa āṣāḍha
kārtika pūrva pakṣeṣu nityaṁ kurvīta ||
2. śvo bhūte ṣaṣṭhyām upavāsaṁ kṛtvā prāgudīcīṁ diśaṁ niṣkramya śucau deśe manohare noṣare maṇḍalaṁ trayodaśārantir kṛtvā madhye maṇḍapasya sarvānaspatyāṁ kṛtvā ghaṇtā patāka dhvajaḥ pratisaraṁ ca mālā pṛṣṭhe kṛtvā, madhye darpaṇāṁścopakalpayitvā tatra yaṁ vahanti hayā śvetā ityāvāhayet ||
1. yaṁ vahanti hayā śvetā nitya yuktā manojavāḥ |
tamahaṁ śveta saṁnāhaṁ dhūrtamāvāhayāmyaham ||
2. yaṁ vahanti gajāḥ siṁhā vyaghrāścāpi vipāṇinaḥ |
tamahaṁ siṁhasaṁnāhaṁ dhūrtamāvāhayāmyaham ||
3. yaṁ vahanti mayūraśca citrapakṣā vihaṅgamā |
tamahaṁ citra saṁnāhaṁ dhūrtamāvāhayāmyaham ||
4. yaṁ vahanti sarva varṇāḥ sadāyuktā manojavaḥ |
tamahaṁ sarva saṁnāhaṁ dhūrtamāvāhayāmyaham ||
5. yasyāmoghā sadā śaktir nityaṁ ghaṇṭāpatākini |
tamahaṁ śakti sannāhaṁ dhūrtamāvāhayāmyaham ||
6. yaśca mātṛgaṇair nityaṁ sadā parivṛto yuvā |
tamahaṁ mātṛbhiḥ sārghaṁ dhūrtamāvāhayāmyaham ||
7. yaśca kanyā sahasreṇa sadā parivṛto mahān |
tamahaṁ siṁhasaṁnāhaṁ dhūrtamāvāhayāmyaham
8. āyātu devaḥ sagaṇaḥ sa sainyaḥ
savāhanā: sānucarāḥ pratītaḥ |
ṣaḍānano aṣṭādaśalocanaśca
suvarṇa varṇo laghupūrṇabhāsaḥ ||
9. āyātu devo mama kārtikeyo
brahmaṇya pitraiḥ sahamātṛbhiśca |
bhrātā viśākhena ca viśvarūpa
imaṁ baliṁ sānucara juṣasva ||
10. saṁviśatveti saṁveśayet ||
3. 1. saṁviṁśasva varaghaṇṭāpsaraḥ stave yatra subhujo hi nirmitāḥ |
saṁviṣṭo me dhehi dirghamāyuḥ
prajāṁ paśuṁścaiva vināyakasena ||
2. imā āpa iti gandhodakaṁ pādyaṁ dadyāt || pratigṛhṇātu bhagavān devo dhūrta iti || ṣaṭ caiva hiraṇya varṇā itime divyo gandharva iti gandhānyaste gandha iti cemāḥ sumanasa iti sumanasaḥ || priyaṁ dhāturiti...
3. vanaspati raso medhya iti dhūpam || yakṣyena te divā agniś śukraś ceti iti dīpam ||
yo viśvataḥ supratīka iti parṇāni ||
4. prakṣālya haviṣyupasādayed dadhyodanaṁ kṣīrodanaṁ guḍodanaṁ mugda pāyāsa miśra dhānya modakāni sarva gandhān sarva rasān udaka pūrṇaṁ mūla pūrṇaṁ puṣpa pūrṇaṁ phala pūrṇaṁ rasa pūrṇaṁ copakalpayitvā ||
5. indraḥ sitāmityullikhya agre prehityagniṁ praṇīya prajvalya prañcamidhmamupa samādhāya bhaga etamidhmamiti tisṛbhiretamidhyaṁ sugārhaptya ityupa samādhāya samidhe agnir iti samiddhamanu mantrayet ||
4. 1. bhadramicchanto hiraṇyagarbho mamāgre varcastvayā manyo yaste manyo yaddevā devaheḍanamiti ṣaṭ kāmasūktādayo daśa mahīpataye svāhā ||
2. dhūrtāya skandāya viśākhāya pinākasenāya bhrātṛstrīkāmāya svacchandāya varaghaṇṭāya nirmilāya lohita gātrāya śāla kaṭaṅkaṭāya svāheti hutvā agnaye prajāpataye ye devā divyekādaśa sthetyanumataye ̍graye sviṣṭa kṛta iti ca ||
5. 1. śivāgnikṛttikānāṁ tu stoṣyāmi varadaṁ śubham |
sa me stuto viśvarūpaḥ sarvānarthān prayacchatu ||
2. dhanadhānya kulān bhogāns me vacanavedanam |
dāsidāsaṁ yathā sthānaṁ maṇiratnaṁ surāñjanam ||
3. ye bhaktyā bhajante dhūrtam brahmaṇyaṁ ca yaśasvinam |
sarve te dhanavantaḥ syuḥ prajāvanto yaśasvinaḥ ||
4. yathendrastu varānlabdhvā prītastu bhagavān purā |
dehi me vipulānbhogān bhaktānāṁ ca viśeṣata iti ||
5. kāmasūktenopahāramupaharet ||
6. upahāramimaṁ deva mayā bhaktyā niveditam |
pratigṛhya yathānyāyamakruddhaḥ sumanā bhava ||
7. 1. sadyojātaṁ prapadyāmi sadyojātāya vai namaḥ ||
2. bhave bhave nādibhave bhajasva māṁ bhavodbhaveti bhavāya namaḥ ||
3. devaṁ prapadye varadaṁ prapadye
skandaṁ prapaye ca kumāraṁ ugram |
ṣaṇṇaṁ sutaṁ kṛttikānāṁ ṣāḍāsyam
agneḥ putraṁ sādhanaṁ gopatoktaiḥ ||
4. ratnāni yasye puṣpāṇi raktaṁ yasya vilepanam |
kukkuṭā yasya raktakṣāṁ sa me skandaḥ prasīdatu ||
5. agneyaṁ kṛttikāputramaindraṁ kecidadhīyate |
kecit pāśupataṁ raudraṁ yo ̍si so ̍si namostuta iti ||
6. svāmine namaḥ śaṅkarāyāgniputrāya kṛttikā putrāya namo namaḥ ||
7. bhagavānkkacidapratirūpaḥ svāhā bhagavānkkacidpratirūpaḥ ||
8. maṇiratnavarapratirūpaḥ || kāñcanaratna vara prati rūpa iti ||
8. ete te deva gandhā etāni puṣpāṇyeṣa dhūpa etāṁ mālāṁ tri pradakṣiṇāṁ kṛtvā āddita kartitaṁ sūtraṁ iti saramā bandhīyāt ||
1. āditya kartītaṁ sūtraṁ indreṇa trivṛtīkṛtaṁ aśvibhyāṁ grathito grantir brahmaṇā pratisara kṛtaḥ ||
2. dhanyaṁ yaśasmāyuṣyam aśubhasya ca ghātanam |
badhnāmi pratisaram imaṁ sarva śatru nibarhanaṁ ||
3. rakṣobhyaśca piśacebhyo gandharvebhyas tathaiva ca |
manuṣyebhyo bhayaṁ nāsti
yacca syād duṣkṛtaṁ kṛtam ||
4. svakṛtāt parakṛtāt ca duṣkṛtāt pratimucyate |
sarvasmātpātakān mukto bhaved vīras tathaiva ca ||
5. abhicārañca kṛtyātaḥ strī kṛtāt aśubhaṁ ca yat |
tāvāttasya bhayaṁ nāsti yāvat sūtraṁ sa dhārayet ||
6. yāvadāpaśca gāvaśca yāvatsthāsyabti ṣarvatāḥ |
tāvattasya bhayaṁ nāsti yaḥ sūtraṁ dhārayiṣyatīti ||
7. anvāyaṁ bhuktvā devaṁ visarjayet ||
8. pramode nāma gandharvaḥ pradoṣe paridhāvati |
muñca śailamayāt pāpāt muñca muñca pramuñca ca ||
9. yāvadimā apāḥ ṣavaṇena pūtā |
hiraṇyavarṇā anavadya rūpāḥ ||
tāvad imaṁ dhūrtaṁ pravāhayāmi
pravāhito me varān yathoktān ||
10. uditeṣu nakṣatreṣu gṛhān praviṣṭo
gṛhinīṁ paśyed dhanavati
dhanaṁ me dehīti ||
11. yadbhoktuṁ kāmajātaṁ jagatyā manasā samīhate tat tadi dvajanmā pinākasena yajamānātkāmam upabhukto bhuktvā amṛtattvaṁ taddevābhyupaiti,
tad va devādbhyupaitīti ||
iti skanda yāgaḥ samāptaḥ
अथातो धूर्त कल्पं व्यख्यास्यामः ||
१॥ चतुर्षु चतुर्षु मासेषु फाल्गुण आषाढ
कार्तिक पूर्व पक्षेषु नित्यं कुर्वीत ||
२॥ श्वो भूते षष्ठ्याम् उपवासं कृत्वा प्रागुदीचीं दिशं निष्क्रम्य शुचौ देशे मनोहरे नोषरे मण्डलं त्रयोदशारन्तिर् कृत्वा मध्ये मण्डपस्य सर्वानस्पत्यां कृत्वा घण्ता पताक ध्वजः प्रतिसरं च माला पृष्ठे कृत्वा। मध्ये दर्पणांश्चोपकल्पयित्वा तत्र यं वहन्ति हया श्वेता इत्यावाहयेत् ||
१॥ यं वहन्ति हया श्वेता नित्य युक्ता मनोजवाः |
तमहं श्वेत संनाहं धूर्तमावाहयाम्यहम् ||
२॥ यं वहन्ति गजाः सिंहा व्यघ्राश्चापि विपाणिनः |
तमहं सिंहसंनाहं धूर्तमावाहयाम्यहम् ||
३॥ यं वहन्ति मयूरश्च चित्रपक्षा विहङ्गमा |
तमहं चित्र संनाहं धूर्तमावाहयाम्यहम् ||
४॥ यं वहन्ति सर्व वर्णाः सदायुक्ता मनोजवः |
तमहं सर्व संनाहं धूर्तमावाहयाम्यहम् ||
५॥ यस्यामोघा सदा शक्तिर् नित्यं घण्टापताकिनि |
तमहं शक्ति सन्नाहं धूर्तमावाहयाम्यहम् ||
६॥ यश्च मातृगणैर् नित्यं सदा परिवृतो युवा |
तमहं मातृभिः सार्घं धूर्तमावाहयाम्यहम् ||
७॥ यश्च कन्या सहस्रेण सदा परिवृतो महान् |
तमहं सिंहसंनाहं धूर्तमावाहयाम्यहम्
८॥ आयातु देवः सगणः स सैन्यः
सवाहना: सानुचराः प्रतीतः |
षडाननो अष्टादशलोचनश्च
सुवर्ण वर्णो लघुपूर्णभासः ||
९॥ आयातु देवो मम कार्तिकेयो
ब्रह्मण्य पित्रैः सहमातृभिश्च |
भ्राता विशाखेन च विश्वरूप
इमं बलिं सानुचर जुषस्व ||
१०॥ संविशत्वेति संवेशयेत् ||
३॥ १॥ संविंशस्व वरघण्टाप्सरः स्तवे यत्र सुभुजो हि निर्मिताः |
संविष्टो मे धेहि दिर्घमायुः
प्रजां पशुंश्चैव विनायकसेन ||
२॥ इमा आप इति गन्धोदकं पाद्यं दद्यात् || प्रतिगृह्णातु भगवान् देवो धूर्त इति || षट् चैव हिरण्य वर्णा इतिमे दिव्यो गन्धर्व इति गन्धान्यस्ते गन्ध इति चेमाः सुमनस इति सुमनसः || प्रियं धातुरिति॥॥॥
३॥ वनस्पति रसो मेध्य इति धूपम् || यक्ष्येन ते दिवा अग्निश् शुक्रश् चेति इति दीपम् ||
यो विश्वतः सुप्रतीक इति पर्णानि ||
४॥ प्रक्षाल्य हविष्युपसादयेद् दध्योदनं क्षीरोदनं गुडोदनं मुग्द पायास मिश्र धान्य मोदकानि सर्व गन्धान् सर्व रसान् उदक पूर्णं मूल पूर्णं पुष्प पूर्णं फल पूर्णं रस पूर्णं चोपकल्पयित्वा ||
५॥ इन्द्रः सितामित्युल्लिख्य अग्रे प्रेहित्यग्निं प्रणीय प्रज्वल्य प्रञ्चमिध्ममुप समाधाय भग एतमिध्ममिति तिसृभिरेतमिध्यं सुगार्हप्त्य इत्युप समाधाय समिधे अग्निर् इति समिद्धमनु मन्त्रयेत् ||
४॥ १॥ भद्रमिच्छन्तो हिरण्यगर्भो ममाग्रे वर्चस्त्वया मन्यो यस्ते मन्यो यद्देवा देवहेडनमिति षट् कामसूक्तादयो दश महीपतये स्वाहा ||
२॥ धूर्ताय स्कन्दाय विशाखाय पिनाकसेनाय भ्रातृस्त्रीकामाय स्वच्छन्दाय वरघण्टाय निर्मिलाय लोहित गात्राय शाल कटङ्कटाय स्वाहेति हुत्वा अग्नये प्रजापतये ये देवा दिव्येकादश स्थेत्यनुमतये ॑ग्रये स्विष्ट कृत इति च ||
५॥ १॥ शिवाग्निकृत्तिकानां तु स्तोष्यामि वरदं शुभम् |
स मे स्तुतो विश्वरूपः सर्वानर्थान् प्रयच्छतु ||
२॥ धनधान्य कुलान् भोगान्स् मे वचनवेदनम् |
दासिदासं यथा स्थानं मणिरत्नं सुराञ्जनम् ||
३॥ ये भक्त्या भजन्ते धूर्तम् ब्रह्मण्यं च यशस्विनम् |
सर्वे ते धनवन्तः स्युः प्रजावन्तो यशस्विनः ||
४॥ यथेन्द्रस्तु वरान्लब्ध्वा प्रीतस्तु भगवान् पुरा |
देहि मे विपुलान्भोगान् भक्तानां च विशेषत इति ||
५॥ कामसूक्तेनोपहारमुपहरेत् ||
६॥ उपहारमिमं देव मया भक्त्या निवेदितम् |
प्रतिगृह्य यथान्यायमक्रुद्धः सुमना भव ||
७॥ १॥ सद्योजातं प्रपद्यामि सद्योजाताय वै नमः ||
२॥ भवे भवे नादिभवे भजस्व मां भवोद्भवेति भवाय नमः ||
३॥ देवं प्रपद्ये वरदं प्रपद्ये
स्कन्दं प्रपये च कुमारं उग्रम् |
षण्णं सुतं कृत्तिकानां षाडास्यम्
अग्नेः पुत्रं साधनं गोपतोक्तैः ||
४॥ रत्नानि यस्ये पुष्पाणि रक्तं यस्य विलेपनम् |
कुक्कुटा यस्य रक्तक्षां स मे स्कन्दः प्रसीदतु ||
५॥ अग्नेयं कृत्तिकापुत्रमैन्द्रं केचिदधीयते |
केचित् पाशुपतं रौद्रं यो ॑सि सो ॑सि नमोस्तुत इति ||
६॥ स्वामिने नमः शङ्करायाग्निपुत्राय कृत्तिका पुत्राय नमो नमः ||
७॥ भगवान्क्कचिदप्रतिरूपः स्वाहा भगवान्क्कचिद्प्रतिरूपः ||
८॥ मणिरत्नवरप्रतिरूपः || काञ्चनरत्न वर प्रति रूप इति ||
८॥ एते ते देव गन्धा एतानि पुष्पाण्येष धूप एतां मालां त्रि प्रदक्षिणां कृत्वा आद्दित कर्तितं सूत्रं इति सरमा बन्धीयात् ||
१॥ आदित्य कर्तीतं सूत्रं इन्द्रेण त्रिवृतीकृतं अश्विभ्यां ग्रथितो ग्रन्तिर् ब्रह्मणा प्रतिसर कृतः ||
२॥ धन्यं यशस्मायुष्यम् अशुभस्य च घातनम् |
बध्नामि प्रतिसरम् इमं सर्व शत्रु निबर्हनं ||
३॥ रक्षोभ्यश्च पिशचेभ्यो गन्धर्वेभ्यस् तथैव च |
मनुष्येभ्यो भयं नास्ति
यच्च स्याद् दुष्कृतं कृतम् ||
४॥ स्वकृतात् परकृतात् च दुष्कृतात् प्रतिमुच्यते |
सर्वस्मात्पातकान् मुक्तो भवेद् वीरस् तथैव च ||
५॥ अभिचारञ्च कृत्यातः स्त्री कृतात् अशुभं च यत् |
तावात्तस्य भयं नास्ति यावत् सूत्रं स धारयेत् ||
६॥ यावदापश्च गावश्च यावत्स्थास्यब्ति षर्वताः |
तावत्तस्य भयं नास्ति यः सूत्रं धारयिष्यतीति ||
७॥ अन्वायं भुक्त्वा देवं विसर्जयेत् ||
८॥ प्रमोदे नाम गन्धर्वः प्रदोषे परिधावति |
मुञ्च शैलमयात् पापात् मुञ्च मुञ्च प्रमुञ्च च ||
९॥ यावदिमा अपाः षवणेन पूता |
हिरण्यवर्णा अनवद्य रूपाः ||
तावद् इमं धूर्तं प्रवाहयामि
प्रवाहितो मे वरान् यथोक्तान् ||
१०॥ उदितेषु नक्षत्रेषु गृहान् प्रविष्टो
गृहिनीं पश्येद् धनवति
धनं मे देहीति ||
११॥ यद्भोक्तुं कामजातं जगत्या मनसा समीहते तत् तदि द्वजन्मा पिनाकसेन यजमानात्कामम् उपभुक्तो भुक्त्वा अमृतत्त्वं तद्देवाभ्युपैति।
तद् व देवाद्भ्युपैतीति ||
ll इति स्कन्द यागः समाप्तः ll
🙏 Mahasena arpanamastu 🙏
🙏 Namo Narasiṁha 🙏





Comments