Significance and processes of Various Dikshas:

दीक्षा शब्द व्युत्पत्तिः

दिव्यं ज्ञानं यतो दद्यात् कुर्याच्च पापसंक्षयम् |

तस्माद्दीक्षेति सा प्रोक्ता देशिकैस्तन्त्रवेदिभिः ||

तस्याः प्रकारान्तरम्

अथवा गुरुणा सम्यग्दीक्षणाद्देवमन्त्रयोः |

दीक्षेति कथिता सद्भिः सर्वपापप्रणाशिनी ||

प्रकारान्तरञ्च

ददाति यस्मादिह दिव्यभावं

मायामये कर्म च संक्षिणोति |

फलं चतुर्वर्गभवञ्च यस्मात्

तस्मात्तु दीक्षेत्यभिधानमस्याः ||

दीक्षा फलम्

कोटिजन्मकृतं पापं ज्ञानाज्ञानकृतञ्च यत् |

दीक्षाग्रहणमात्रेण पलायेत न संशयः ||

ब्रह्महत्या सुरापान स्वर्णस्तेयादिपातकम् |

उपपातकलक्षाणि हन्ति दीक्षात्रयान्नरः ||

वर्णभेदेन दीक्षायाः फलभेदाः

दीक्षितो ब्राह्मणो याति ब्रह्मलोकमनामयम् |

इन्द्रलोकं क्षत्रियोऽपि प्राजापत्यं तथा विशः ||

शूद्रो गन्धर्वनगरं याति दीक्षाप्रभावतः |

चतुर्णामपि वर्णानामतो दीक्षा प्रशस्यते ||

दीक्षायास्त्रैविध्यम्

शाम्भवी चैव शाक्तेयी मान्त्री चैव शिवागमे |

दीक्षोपदिश्यते त्रेधा शिवेन परमात्मना ||

तत्र मान्त्री दीक्षा

मन्त्रमार्गानुसारेण साक्षात् कृत्वेष्टदेवताम् |

गुरुः सद्बोधयेच्छिष्यं मन्त्रदीक्षेति सोऽच्यते ||

तस्या एव क्रियावतीत्याख्यं प्रकारान्तरम्

अथवा मन्त्रपूजादि ध्यानयोगादिभिः कृता |

गुरुणा योगमार्गेण तथा शास्त्रानुसारतः |

मान्त्री क्रियावती सा तु कुण्डमण्डलपूर्विका ||

मान्त्र्या एव प्रकारान्तरम्

मन्त्रोपदेशमात्रं तु मन्त्रदीक्षेति चापरे |

शाक्तेयी दीक्षा

सिद्धे स्वशक्तिमालोक्य तथा केवलया शिशोः |

निरुपायं कृता दीक्षा शाक्तेयी परिकीर्तिता ||

ज्ञानवती दीक्षैव शाक्तेयी दीक्षा

अथ ज्ञानवती दीक्षा शक्तिदीक्षेति चापरे |

शाम्भवी दीक्षा

अभिसन्धिं विनाऽऽचार्यशिष्ययोरुभयोरपि |

देशिकानुग्रहेणैव शिवताव्यक्तिरूपिणी |

सेयन्तु शाम्भवी प्रोक्ता शिवावेशनकारिणी ||

तस्याः प्रकारान्तरम्

गुरोरालोकमात्रेण स्पर्शात् सम्भाषणादपि |

सद्यः संज्ञा भवेज्जन्तोः शाम्भवी चेति चागमे ||

शाम्भवी शाक्तेयी मान्त्री चेति त्रिविधा दीक्षा | त्रेधेत्यनेन अन्येषां आणवादि दीक्षाभेदानां अत्रैवान्तर्भावः सूचितः | नन्विह शाम्भवी शाक्तेयी मान्त्रीति क्रमेण त्रिविधां दीक्षामुद्धिश्य मन्त्रमार्गानुसारेणेत्यादि तत्तद्विशेष लक्षणनिरूपणावसरे मान्त्री शाक्तेयी शाम्भवीति व्युत्क्रमेण निर्देशः कथम्? कथं वा –

त्रिविधा सा भवेद्दीक्षा मान्त्री शाक्ती च शाम्भवी |

इति गन्धर्वतन्त्र षड्विंशतिपटलवचने दीक्षाणां विशिष्टक्रमनिर्देशः ॥

Diksha is a sacred ritual which expedites the process of a seeker to become enlightened. It is the energy of guru which is transferred into the disciple to burn the negativities, karmik bondages and obstacles in the path of spirituality. Pure shakti given to the disciple by guru burns down the very seed of their sufferings. It gives supernatural powers in due course of time sadhana. It merges one's mind soul and body with that of the guru and divine. It is the authority letter to a disciple to go forth on the path of spirituality and also assurance that he/she will be protected and reach nirvana in the end. Diksha cleanses and nurtures one in such a way that he/she becomes perfect candidate for higher spiritual accomplishments. Diksha burns away one's all the sins and fulfills purushartha chatushthaya, viz. Dharma, artha, kama & moksha. Bramhan, Kshatriya, Vaishya and Shudra who are duly initiated go to Bramhaloks, Indraloka, Prajaptya loka and gandharva loka respectively.

There three types of diksha :

Mantri, shakti and shambhavi.

Mantri Diksha is diksha wherein guru awakens the mantra and gives it to the discipline for sadhana.

Shakti diksha consists of three types of shaktipat viz. Manda, madhyam and teevra. In Manda shaktipat your energy will be saved and less amount chanting you'll have to do as the guru will plant the seed of that vidya in your chitta. In madhyam shaktipat you will have to only do meditation while chanting the mantra, no need of doing rigorous sadhana. In the teevra shaktipat or urdhwapat one gets full siddhi or complete realisation if guru is a bramha dnyani.

There are various ways of performing Diksha viz. drik, sparsh, dhyan, manotarangini( telepathy) and Sankalp.

In drik diksha guru looks at the disciple and does shaktipat through his eyes; in sparsh diksha one has to touch the student by any of his karmendriyas to transfer the energy. In dhyan diksha both guru and disciple sit in meditation and guru gives shaktipat to the disciple through meditation on his each chakra cleansing and energizing it. Then opening the bramhagranthi. In telepathic diksha guru connects with the mind of the disciple and gives the shaktipat to the sukshma sharir followed by mantra diksha. Finally shaktipat by sankalp consists of guru pledging to transfer the energy into the desired person ( difficult task only possible for higher seers). This is also called shaktopaya in Kashmir Shaiva/trika parampara. Guru transfers the energy through the pranik route by tracing the pranamay sharir of the aspirant and connecting with it.

For the first two dikshas one has to be physically in the vicinity of the guru. But for the rest three procedures, they can be distanced apart.

🙏 Om Shri Divya Gurave namah 🙏

🙏 Namo Narasimha 🙏.